Мәдениет

Вернен бекінісі: Алматы тарихы басталған орын қалай көрінеді

Алматының Жетісу ауданындағы Татибеков көшесі бойындағы бұрынғы Вернен бекінісінің аумағы бірнеше учаскеге бөлінген, олардың бір бөлігі жеке меншікке өткен.

2 маусым 2026 · 04:56·Оқу: 3 мин

Вернен бекінісі: Алматы тарихы басталған орын қалай көрінеді
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·2 маусым 2026

Бұрын бұл учаске жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші болып саналған. Қазір бекініс орнында құрылыс және тұрмыстық қоқыстар үйіліп жатқан бос жерлер. Алматы тұрғындары әлеуметтік желілерде суреттер жариялап, тарихи аумақтың жағдайына наразылық білдірді.

Бекіністен не қалды

Вернен бекінісі 1854 жылы салынған. Бүгінгі күнге дейін XIX–XX ғасырлардағы бес ағаш құрылыс сақталған. Олардың төртеуі — бұрынғы казарма мен қоймалар — «Алматы тазалық» кәсіпорны аумағында орналасқан. Тағы бір құрылыс — ат қора — жеке меншіктегі қоршалған учаскеде тұр.

Түсірілім кезінде аумақта қоқыс үйінділері жатқан. Басты кіре берістегі обелиск тазартылған, вазондар әктелген, алайда жанында биік қоршау тұр, ал Кіші Алматы бойында шөп өсіп, қоқыс шашылған. Сақталған ғимараттардың көпшілігі қоршаулардың артында жасырын.

Тарихи контекст

1854 жылдың көктемінде мұнда Іле бекінісі салына бастады, кейін ол «Верное бекінісі» деп аталды. Ішінде ат қора, арсенал, қарауыл үйі, шіркеу және госпиталь болып, оларды жер қорғаны қоршап тұрған. Жанында Үлкен және Кіші станицалар пайда болды. 1856 жылы Қазыналық бақ — қазіргі Орталық парк — салынды. 11 жылдан кейін Верное қала мәртебесін алды.

Әкімдіктің позициясы

Редакцияның сұрауына «Алматы тазалық» МКК-дан жауап келді: учаске олардың балансында жоқ және олар иесі мен жоспарлары туралы ақпаратқа ие емес. Мәдениет басқармасы кешен 2021 жылғы 17 наурыздағы әкімдік қаулысымен Мемлекеттік ескерткіштер тізіміне енгізілгенін хабарлады. Аумақты абаттандыру немесе қалпына келтіру мәселесі ашық қалып отыр.

Пікірлер