2024 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда азаматтардың несиелері бойынша құқықтарды коллекторларға беруіне екі жылдық мораторий қолданылады. Тыйым 2027 жылғы 1 мамырға дейін жалғасады.
Бұл кезеңде берешекті коллекторлық агенттіктерге сатуға тыйым салынады. Реттеу тек қайта құрылымдау, айыппұлдар мен өсімпұлдарды кешіру немесе талап ету құқығын ауыстырмай сотқа дейінгі өндіруге беру арқылы мүмкін.
Борышкердің құқықтары
Борышкер коллекторлық агенттік және өз қарызының құрылымы туралы толық мәліметтерді талап етуге құқылы. Ол өзара әрекеттесудің ыңғайлы тәсілін және уақытын таңдай алады, сондай-ақ барлық байланыстарды жазып ала алады.
Азамат берешекті сотқа дейінгі тәртіппен реттеуге немесе агенттіктің талаптарын сотта даулауға құқылы. Бұзушылықтар болған жағдайда Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне жүгінуге болады.
Борышкердің міндеттері
Борышкер коллекторларға тұрғылықты жерін, телефон нөмірін, құжаттарын және басқа байланыс деректерін өзгерткені туралы хабарлауға міндетті. Ол агенттікпен берешекті реттеу бойынша өзара әрекеттесуі тиіс.
Коллекторлар қалай жұмыс істейді
Борышкермен байланыс жұмыс күндері сағат 8:00-ден 21:00-ге дейін рұқсат етіледі. Қоңырау саны күніне үш ретпен, жеке кездесулер күніне бір ретпен және аптасына үш ретпен шектеледі. Жазбаша және мәтіндік хабарламаларға қатаң шектеу қойылмайды.
Әр байланыс кезінде агенттік қызметкері компанияның атауы мен мекенжайын, тіркеу нөмірін, несие берушінің атауын, сондай-ақ өзінің тегі, аты, әкесінің атын және лауазымын атауға міндетті.
Коллекторларға не тыйым салынады
Коллекторлар борышкерді қарыздың мөлшері мен негіздері туралы адастыруға, өзі туралы жалған мәліметтер хабарлауға, жаманаттаушы мәліметтер таратуға немесе мүліктік зиян келтіруі мүмкін деректерді жария етуге құқылы емес.
Борышкердің өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне қауіп төндіретін заңсыз әрекеттер, сондай-ақ қорқыту, қорлау, шантаж және құжаттарды қолдан жасау арқылы қысым жасауға тыйым салынады.
Бұзушылықтар кезінде қайда жүгіну керек
Коллекторлық агенттіктің заңсыз әрекеттері болған жағдайда борышкер Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне шағым бере алады. Шағым бойынша тексеру жүргізіледі және бұзушылықтар расталған жағдайда қадағалау шаралары қолданылады.