Ормуз бұғазы арқылы мұнай жеткізуде үзілістер болуына байланысты бірқатар шетелдік авиакомпаниялар рейстерін қысқартуда. Осы жағдайда Kazinform редакциясы Қазақстандағы авиациялық отын қорлары туралы сұрақпен Энергетика министрлігіне жүгінді.
Ведомство үш қазақстандық зауыттың жыл сайын барлығы 750 мың тонна авиациялық отын шығаратынын хабарлады. Шымкент НПЗ-і 315 мың тонна, Атырау НПЗ-і 215 мың тонна, Павлодар НПЗ-і 220 мың тонна береді.
Өндіріс қалай өзгереді
Авиациялық отын шығару көлемі бензин мен дизельге сұранысқа байланысты түзетіледі. Бұл мұнай фракциялары өзара байланысты: бір түрлі отын өндірісінің өсуі екіншісінің өндірісін азайтады.
Импорт және транзит
Қазақстанның 2026 жылға авиациялық отынға жалпы қажеттілігі 1,2 млн тонна деп бағаланады. Оның 680 мың тоннасы ішкі нарыққа, 520 мың тоннасы транзиттік және жүк тасымалдарына тиесілі.
Ішкі қажеттіліктер толық отандық НПЗ есебінен қамтамасыз етіледі. Импорт негізінен Астана және Алматы әуежайларындағы халықаралық транзитті қамтамасыз ету үшін қажет. Отын Ресейден, Беларусьтен, Қытайдан және Түрікменстаннан әкелінеді.
Ресеймен келісім бойынша жыл сайын 300 мың тонна жеткізу көзделген, қажет болған жағдайда көлемді 500 мың тоннаға дейін арттыруға болады. 2025 жылдың желтоқсанынан бастап Қытайдан Алматы әуежайы маңындағы жеке терминалға 1230 тонна Jet-3 отыны әкелінген.
Импортқа қосымша ынталандыру ретінде авиациялық отын әкелуге ҚҚС-тің күшін жою және Еуразиялық экономикалық комиссия бекіткен нөлдік кедендік баж салығы болды.