Экономика

Зейнетақы жинақтарын қорғау: әртүрлі елдердің тәжірибесі

Көптеген елдерде зейнетақы жинақтары қорлардың міндеттемелерін сақтандыру, мемлекеттік қадағалау және олардың қаржылық тұрақтылығына қойылатын талаптар арқылы қорғалады.

22 шілде 2026 · 11:27·Оқу: 3 мин

Зейнетақы жинақтарын қорғау: әртүрлі елдердің тәжірибесі
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·22 шілде 2026

Негізгі назар реттеу, қадағалау және мемлекет, қорлар мен басқарушы компаниялар арасындағы жауапкершілікті бөлуге аударылады.

АҚШ пен Еуропадағы төлемдерді сақтандыру

АҚШ-та тіркелген төлемдері бар корпоративтік жоспарларды федералдық PBGC корпорациясы сақтандырады. Егер компания оларды орындай алмаса, ол жұмыс берушінің қызметкер алдындағы міндеттемелерін өз мойнына алады, бірақ белгіленген лимиттер шегінде.

Ұлыбританияда осындай рөлді Pension Protection Fund атқарады. Германияда да ұқсас тетіктер жұмыс істейді. Бұл жүйелер тек тіркелген төлемдері бар жоспарларға қатысты және тіркелген жарналары бар жинақтау схемаларына қатысты емес.

Ең төменгі кірістілік кепілдіктері

Кейбір елдер жинақтардың ең төменгі кірістілігін белгілейді. Бельгия мен Швейцарияда ол міндетті кәсіби қорлар үшін номиналды түрде бекітілген. Чили, Колумбия және Сальвадорда кірістілікті нарықтағы орташа көрсеткішпен салыстырады, ал айырмашылықты басқарушы компанияның резервтерінен жабады.

Малайзияда EPF қоры жылына кемінде 2,5%-ды кепілдейді. Сингапурда CPF шот түріне байланысты 2,5%-дан 4%-ға дейін қамтамасыз етеді.

ЭЫДҰ елдеріндегі қадағалау және талаптар

ЭЫДҰ-ға мүше елдердің барлығында дерлік зейнетақы қорлары тәуекелге бағдарланған мемлекеттік қадағалауда болады. Оларға капитал, резервтер және активтерді басқару бойынша қатаң талаптар қойылады.

Қазақстандағы өзгерістер

Қазақстанның зейнетақы жүйесі де осы бағытта қозғалуда. 2027 жылдан бастап мемлекет ЕНПФ-ға міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті кәсіби жарналардың іс жүзінде енгізілген сомалары мөлшерінде сақталуын кепілдейді. Бұл ретте негізгі назар базалық және ынтымақты зейнетақыларға аударылады.

Пікірлер