Жаңалықтар

Конституциялық сот ҚПК 342-бабының бір бөлігін Конституцияға сәйкес емес деп таныды

Қазақстан Конституциялық соты сот талқылауы кезінде қамауда ұстау мерзімдерін реттейтін Қылмыстық-процестік кодексінің нормаларын тексеріп, олардың бірін Негізгі заңға сәйкес емес деп таныды.

11 маусым 2026 · 04:49·Оқу: 2 мин

Конституциялық сот ҚПК 342-бабының бір бөлігін Конституцияға сәйкес емес деп таныды
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·11 маусым 2026

Азаматтардың өтініштері себеп болды, олар қамауда ұстау немесе үйқамаққа алу түріндегі бұлтартпау шараларын қайталап қолдану кезінде мерзімдерді есептеу тәртібін даулады.

Өтініштердегі екі жағдай

Бірінші жағдайда сот істі сотқа түскен күннен бастап есептелетін заңда белгіленген алты айлық мерзім өткеннен кейін қамауда ұстау мерзімін ұзартты.

Екінші жағдайда 12 айлық мерзім өткен соң бұлтартпау шарасын үйқамаққа ауыстырды, бірақ сонымен бірге сотталушыны қамауға қайтару мүмкіндігін қалдырды.

Соттың позициясы

Конституциялық сот Конституция қамауға алу мен қамауда ұстауды тек заңда тікелей көзделген жағдайларда ғана рұқсат ететінін атап өтті. Бұл бостандықты шектеудің негіздерін ғана емес, сонымен қатар шекті мерзімдерін белгілеуді талап етеді.

Мұндай мерзімдердің кез келген асып кетуі жеке бостандық құқығын және құқықтық айқындық принципін бұзады.

Шешім және ұсыныс

Сот ҚПК 342-бабының үшінші бөлігін «осы баптың екінші бөлігінде көрсетілген мерзім өткеннен кейін» деген сөздер бөлігінде Конституцияға сәйкес емес деп таныды. Басқа нормаларға 12 айлық шектен кейін қайталап қамауда ұстауды болдырмайтын түсіндірме берілді.

Үкіметке қаулы жарияланғаннан кейін алты ай ішінде қылмыстық-процестік заңнаманы Конституциялық соттың позициясына сәйкес келтіретін заң жобасын парламентке енгізу ұсынылды.

Пікірлер