Жаңалықтар

Жоғарғы сот коллекторлардың талап-арыздарының соттылығын өзгертті

Қазақстан Жоғарғы соты түсіндірме қабылдады, оған сәйкес коллекторлық агенттіктердің банк қарыздары бойынша борышкерлерге қойған талап-арыздары жауапкерлердің тұрғылықты жері бойынша қаралатын болады.

2 маусым 2026 · 07:00·Оқу: 2 мин

Жоғарғы сот коллекторлардың талап-арыздарының соттылығын өзгертті
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·2 маусым 2026

Шешім Асламбек Мергалиевтің төрағалығымен өткен пленарлық отырыста қабылданды. Құжат коллекторларға талап ету құқығы өткен несиелер бойынша азаматтық істерге қатысты және процестік нормаларды біркелкі қолдануға бағытталған.

Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының төрағасы Нұрсерік Шарипов түсіндірме азаматтардың конституциялық кепілдіктерін және сот төрелігіне қол жеткізу құқығын қорғау үшін қажет екенін түсіндірді.

Бұрын мұндай талап-арыздар әдетте банктің орналасқан жері бойынша берілетін. Құқықтар берілгеннен кейін коллекторлық ұйымдар өз тіркеу орны бойынша соттарға жүгіне бастады. Бұл борышкерлердің тұрғылықты жерінде өз мүдделерін қорғау мүмкіндігін шектеді және жекелеген соттарға, ең алдымен алматылық соттарға артық жүктеме тудырды.

Соттың мәліметтері бойынша, 2023 жылы түскен 609 мың талап-арыздың ішінен шамамен 150 мыңы (25 %) Алматы соттарына тиесілі болды. 2024 жылы үлес 29 %, 2025 жылы — 26 % құрады.

Сот алқасы: қарыз шартындағы шарттық соттылық туралы шарт талап ету құқығы жаңа несие берушіге берілгеннен кейін күшін жояды деп көрсетті. Сондықтан коллекторлардың талап-арыздарына жалпы ереже — жауапкердің тұрғылықты жері бойынша қарау қолданылады.

Сол отырыста Жоғарғы сот жанындағы Халықаралық кеңестің құрамын жаңарту мәселесі қаралды. Кеңес сот реформасын сараптамалық сүйемелдеу және халықаралық тәжірибе алмасу үшін консультациялық алаң ретінде жұмысын жалғастырады.

Пікірлер