Қоғам

Ақша алаяқтарға кетсе не істеу керек: полицияның нұсқаулығы

Қостанай облысы полиция департаментінің киберқылмыстарға қарсы іс-қимыл басқармасы бастығының міндетін атқарушы полиция майоры Олжас Мағыпаров алаяқтарға қаражат аударылған жағдайда қалай әрекет ету керектігі жөнінде ұсыныстар берді.

5 шілде 2026 · 08:13·Оқу: 3 мин

Ақша алаяқтарға кетсе не істеу керек: полицияның нұсқаулығы
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·5 шілде 2026

Ең бастысы — уақытты жоғалтпау. Құрбан банк пен полициямен неғұрлым тезірек байланысса, антифрод-жүйесі арқылы аударымды бұғаттау мүмкіндігі соғұрлым жоғары.

Бірінші қадам — банкке қоңырау шалу

Аударым өткен банкке бірден хабарласу керек. Егер алушының банкі белгілі болса, сол жерге де жүгіну қажет.

Полицияға арыз беру

Банкке қоңырау шалған соң құқық қорғау органдарына арыз беру керек. Полиция да антифрод-жүйесіне мәлімет жібереді және тексеру бастайды.

Дәлелдерді сақтау

Хат алмасуды, телефон нөмірлерін, шот деректемелерін және банк чектерін өшіруге болмайды. Зардап шеккен адам қанша көп дерек берсе, схеманың қатысушыларын анықтау соғұрлым оңай болады.

Ақшаны қайтару мүмкіндігі

Қаражатты қайтару әрдайым мүмкін бола бермейді және өтініштің жылдамдығына байланысты. Қылмыстық іспен қатар зардап шеккен адам шот иесіне қарсы соманы негізсіз баю ретінде өндіріп алу туралы азаматтық талап қоя алады.

Кең тараған схемалар

Полиция деректері бойынша, ең жиі кездесетін үш түрлі алаяқтық бар: SMS-кодты сұраумен телефон арқылы қоңырау шалу, дипфейкті пайдаланып «тиімді жобаларға» ақша салу ұсыныстары және маркетплейстердегі алдау.

Негізгі ереже

Әңгімелесуші кімді көрсетсе де, SMS-тен келген кодтарды хабарлауға және ақша аударуға болмайды. Қаржылық шешімдер қабылдамас бұрын ақпаратты ресми сайттардан тексеру ұсынылады.

Пікірлер