Қазақстанда мамандықтар құрылымы жаһандық үрдістердің әсерінен біртіндеп өзгеруде. Профориентолог Маралбек Сағынғанов Enbek.kz порталы жасанды интеллект мамандарына сұраныстың өсуін және медицина қызметкерлеріне тұрақты сұранысты көрсетіп отырғанын атап өтті.
«Құқық» және «экономика» бағыттарына сұраныс төмендеуі мүмкін. Сарапшының сөзіне қарағанда, техникалық және инженерлік мамандықтар, атап айтқанда электротехника перспективалы болып келеді.
Мамандық таңдау және гранттар
Биыл 215 мыңнан астам қазақстандық оқушы мектепті бітірді. 210 мыңнан астам түлек ҰБТ тапсыруды жоспарлап отыр, олардың 33 пайызы физика-математика бағытын таңдады. Гранттар саны жыл сайын артып келеді, алайда кейбір бағыттар бойынша ол тілек білдірушілер санына сәйкес келмейді.
Қаржыландырудағы басымдық техникалық мамандықтарда қалады: физика және математика, химия-биология, математика-информатика. Химия-физика комбинациясын шамамен 400 түлек таңдады. Биыл 800 абитуриент ҰБТ-ны ағылшын тілінде тапсыруды көздеп отыр — бұл өткен жылмен салыстырғанда төрт есе көп.
Сағынғанов оқушылармен кәсіби бағдарлау жұмысын 9-сыныптан бастауды, ал шетелде оқуды жоспарлаған жағдайда одан да ертерек бастауды ұсынды.
Шетелге түсудің табысты үлгісі
Түркістан облысы Мақтаарал ауданы мектебінің түлегі Медина Нұрали бірнеше шетелдік университеттен, соның ішінде әлемдік ТОП-80-ге кіретін жоғары оқу орнынан шақыру алды. Ол Оңтүстік Кореядағы Inha University-ге International Business мамандығы бойынша таңдау жасады.
Қыз түсуге дайындықты сегізінші сыныптан бастады. Ол IELTS және SAT емтихандарын тапсырды, ғылыми және қоғамдық жобаларға қатысты, ағылшын тілі бойынша республикалық ғылыми-шығармашылық конференцияда бірінші орын алды және «Ой зерек» республикалық олимпиадасында жеңіске жетті.
2026 жылы қазақстандық студенттерге шамамен 90 мың грант бөлінеді.