Үкімет басшысы Қазақстан шетелдік мекемелермен бірлесіп, ымдау тілдерін ресми бекіту бойынша халықаралық тәжірибені зерттегенін хабарлады.
Германия, Ресей, АҚШ, БАӘ, Қытай және Түркия қатарлы бірқатар елдерде мүгедектігі бар адамдардың тең құқықтарын қамтамасыз ету мақсатында осындай нормалар енгізіледі. Болгария, Жапония, Испания, Корея және Словакияда ымдау тілін дамыту туралы жеке заңдар қабылданған. Португалия, Хорватия, Швеция және Эстонияда бұл мәселе салалық нормативтік актілермен реттеледі.
Қазақстанда қазірдің өзінде не қолданылады
Бектеновтің айтуынша, қолданыстағы заңнама есту және сөйлеу қабілеті бұзылған адамдарға әлеуметтік қорғау, оңалту, сурдоаударма қызметтері, инклюзивті білім беру және қолжетімділік шараларын қарастырады.
Ағымдағы жылдың басында елде ерекше білім беру қажеттіліктері бар 237 мың бала тіркелген. Олардың ішінде 4576 баланың есту қабілеті бұзылған: 851-і – саңырау және 3825-і – нашар еститін. Саңырау балалар 22 арнайы мектепте және 3 арнайы балабақшада оқиды.
Цифрлық құралдар және мамандарды даярлау
Елде қазақ және орыс тілдеріндегі «e-Ымдау» электрондық бейнесөздігі мен e-Ymdau мобильді қосымшасы жұмыс істейді. Арнайы педагогика саласындағы мамандарды 17 жоғары оқу орны даярлайды, онда 5424 студент оқиды. Сурдопедагогтарды үш жоғары оқу орны даярлайды, онда 360 адам білім алады.
Жоғары оқу орындары 200-ден астам ЖИ-агент әзірледі, олардың ішінде электрондық сурдоаудармашы да бар. Қазір ымдау тілін үйретуге арналған ЖИ-агент жасалып жатыр және skills.enbek платформасына қазақ тіліндегі білім беру контентін орналастыру жоспарлануда.
Қолжетімділік және бақылау
«Мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау» порталында есту қабілеті бұзылған адамдарға арналған 20 мыңнан астам нысан туралы ақпарат жинақталған «Қолжетімділіктің интерактивті картасы» орналастырылған.
Бектенов ымдау тілі мамандарының қызметтерін кеңейту қосымша қаржыландыруды талап ететінін атап өтті. Осы бағыттағы жұмыс мемлекеттік органдар мен үкіметтің тұрақты бақылауында.
Мәжіліс депутаты Екатерина Смолякова ымдау тілін заңнамалық деңгейде тануға шақырып, осы мәселені көтерді.