Туризм

Қазақстандағы арқар

Қазақстандағы арқар, немесе таулы қой. Қазақстанда арқардың негізгі мекендейтін жерлері — Қаратау, Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы, Тарбағатай, Сауыр таулары,…

12 қараша 2014 · 19:23·Оқу: 3 мин

Қазақстандағы арқар
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·12 қараша 2014

Қазақстандағы арқар немесе тау қойы. Қазақстанда арқардың негізгі мекендейтін жерлері — Қаратау, Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы, Тарбағатай, Сауыр таулары, Қалба және Оңтүстік Алтай таулары, Шу-Іле таулары мен Қазақ ұсақ шоқысы. Жануар едәуір ірі, шоқтығының биіктігі 125 см-ге, салмағы 180 кг-ға дейін жетеді. Еркегі мен ұрғашысында болатын мүйіздері өте әдемі, еркегінің мүйіздері үлкен өлшемге жетеді, спираль тәрізді бұратылып, ұштары жан-жаққа бағытталған, ал ұрғашысының мүйіздері кішкентай, сондай-ақ артқа қарай иілген, arhar2109бірақ ешқашан спираль түзбейді. Қойдың жүнінің түсі арқасы мен бүйірлерінде қоңырлау-күрең; мойнының асты, іші мен шаты ағылау жүнмен жабылған; ашық түс жамбасына дейін жетеді. Жалпы алғанда қой өте сымбатты көрінеді. Қазақстанда қойдың мекендейтін жерлері — салыстырмалы түрде жұмсақ бедерлі әртүрлі биіктіктегі таулы аймақтар. Жеткілікті азық болғанда және оны аулау болмаған жағдайда арқарлар салыстырмалы түрде отырықшы өмір салтын ұстанады. Мұндай жерлерде тек шамалы тік көшулер байқалады, олардың барысында қойлар жазда биігірек жерлерге көтеріліп, қыста төмен түседі. Жоңғар Алатауында қойлардың көшуі болады, өйткені ол жерлерде үй жануарлары үнемі жайылады. Күннің ыстық кезінде қойлардың биігірек жерлерге, кейде мұздықтарға жақын жылжуы байқалады, ал түнде олар төмен түседі. Қойлардың ең белсенді кезеңі таңертеңгі және кешкі сағаттарға сәйкес келеді. Қойлар — топ болып жүретін жануар, тек көктемде ғана топтар ыдырай бастайды және олардан буаз ұрғашылары бөлінеді. Содан кейін ұрғашылары лақтарымен біраз уақыт бөлек жүреді, тек жаздың аяғында ғана жануарлар топ болып бірігеді. Күйлеу кезінде еркектер ұрғашылар үшін бір-бірімен төбелеседі, қойлардың күйлеуі қазан-қараша айларына сәйкес келеді. Лақтар әдетте сәуір-мамыр айларында дүниеге келеді. Қазіргі уақытта арқар басы өсіп келеді, мысалы, Қарағанды табиғат қорғаушылары арқарды аулауға рұқсат беруді ұсынады. Арқарды аулау ресми түрде тыйым салынған, тәжірибе ретінде Қарағанды облысында шетелдік қонақтарға арқар атуға лицензиялар берілді, бұл қазынаға 53 млн теңге әкелді. Қазақстан жануарлары

Қазақстан қасқырлары

Пікірлер