Бүгінде адам қызметінің табиғатқа, соның ішінде Қазақстан табиғатына да теріс әсер еткенін байқамау мүмкін емес. Өзендер мен көлдер таязданып әрі ластанып, атмосфераға өнеркәсіптік қалдықтар шығарылуда — мұның бәрі экожүйені бұзады. Бұдан тек адамның өзі ғана емес, табиғат тұрғындары да зардап шегеді. Жануарлардың көптеген түрлері, кейде тікелей құртудың салдарынан, жойылу шегінде тұр, сондықтан бүкіл әлемнің экологтары әлдеқашан дабыл қағуда; осылайша 1963 жылы Табиғатты қорғау халықаралық одағының Қызыл кітабы арнайы құрылды. Қазақстанда да 40 сүтқоректіні, 57 құсты, 3 қосмекенділерді, 18 балықты және 10 бауырымен жорғалаушыны қамтитын Қазақстан жануарларының Қызыл кітабы бар.
Қазақстанның Қызыл кітабындағы жануарлар ерекше қорғауға жатады. Бұл — жойылуы бүкіл фаунаға теріс әсер ететін Қазақстанның сирек кездесетін әрі жойылып бара жатқан жануар түрлері. Қазақстанның Қызыл кітабына мынадай жануарлар енгізілген: 
қар барысы, құмды мысық, сабаншы (манул), қызыл қасқыр, гепард, қарақұйрық, арқар, тоғай бұғысы, тянь-шань қоңыр аюы және басқа да жануарлар. Мәселен, тікелей құртудың салдарынан шөл далада тіршілік ете алатын 8 түршенің жалғызы — тоғай бұғысы жойылып кетті. Жойылып бара жатқан Қазақстан жануарларының қатарына Қазақстан мен ТМД елдерінің табиғатындағы осы тұқымның жалғыз өкілі — қызыл қасқыр да жатады. Қызыл қасқыр таулардың биігінде тіршілік етеді, сірә, сондықтан да ол адамға кезіге бермейді. Дарақтардың жалпы саны да белгісіз. Соңғы 40 жылда республика аумағында қызыл қасқырдың пайда болғаны туралы бірде-бір нақты дерек тіркелмеген.
Қар барысы жойылу қаупінде тұрғандықтан, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген; оның мекендейтін жерлері — он үш мемлекет, соның ішінде Қазақстан. Ірі мысық тұқымдастардың ішінде ол — Орталық Азия тауларының жалғыз тұрақты тұрғыны. Соңғы деректерге сәйкес, қар барысы Шығыс Қазақстанға қайта оралды: Қатонқарағай ұлттық паркінде барыстың іздері табылды. Гепард та Қазақстанның жойылып бара жатқан жануарларына жатады, дарақтар саны туралы ешқандай дерек жоқ, мүмкін, гепардты енді біздің республика аумағынан мүлдем кездестіру қиын. Санының азаюының басты себебі — шөл жерлерді игеру, сондай-ақ гепардты браконьерлердің қууы болды.
Тұран жолбарысы қазіргі уақытқа дейін іс жүзінде жойылып кетті. Тұран жолбарысы тек Орта Азияда ғана емес, Каспийдің шығыс және оңтүстік жағалауларында да — Закавказье мен Иранда да тіршілік еткен. Мекендеген жерлері көбіне өзендер бойындағы қамыс ну-тоғайлары болды — Амудария, Сырдария, Вахш, Пяндж, Атрек, Теджен, Мургаб; сондай-ақ ол Балқаш көлінде де кездесетін. Қазақстанда 2019 жылы Іле өзені мен Балқаштың оңтүстік жағалауы аумағында жолбарыс популяциясын қалпына келтіру үшін ұлттық парк құру жоспарланған. Тау тұрғыны — арқар (тау қойы) да Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Қазақстанда арқардың негізгі мекені — Қаратау, Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы, Тарбағатай, Саур таулары, Қалба және Оңтүстік Алтай таулары, Шу-Іле таулары мен Қазақ ұсақ шоқысы. Қазіргі уақытта арқар басы өсіп келеді. Браконьерлердің аулауы салдарынан Қазақстанның көптеген құстары жойылу қаупінде тұр. Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген жойылып бара жатқан әрі сирек кездесетін құс түрлеріне мыналар жатады: реликт шағаласы, ақбас үйрек, қара дегелек, бүркіт, дала қыраны, жұртшы, ителгі, ақ тырна, дуадақ, қызғылт қоқиқаз және басқалары. Адам қызметі қызғылт қоқиқаз сияқты әсем құстардың популяциясына да теріс әсер етті. Бітеу бөгеттер салынуы салдарынан ұя салуға жарамды жерлер саны едәуір азайды. Қазіргі уақытта қоқиқаздар Қорғалжын, Красноводск және Қызылағаш қорықтарында қорғалады. Кейбір құстар тұтқында көбейе алмайды, сондықтан олар жойылу шегінде тұр әрі Қазақстанның сирек кездесетін, жойылып бара жатқан жануар түрлеріне жатады; мұндай құстың бірі — дала қыраны.
Қызыл кітапқа Қазақстандағы жойылып бара жатқан және сирек кездесетін балық түрлері енгізілген, олар: сібір бекіресі, шип бекіре, сырдария күрекмұрыны, еділ көп желбезек сүзгілі майшабағы, каспий албырты, арал албырты, таймень, ақбалық (бұқтырма-зайсан популяциясы), ақ балық, кутум, шортан тәрізді ақмарқа, арал қаязы, түркістан қаязы, іле маринкасы (іле популяциясы), шу үшкіл сәулесі, балқаш алабұғасы, шатқал тас түбі балығы. 2006 жылы Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қазақстанның «Сирек кездесетін және жойылып кету қаупі төнген жануарлар мен өсімдіктер түрлерінің тізбелерін бекіту туралы» жаңа қаулысы қабылданып, қорғауға жататын түрлердің жаңартылған тізімі бекітілді әрі Қазақстанның Қызыл кітабының соңғы төртінші басылымы шықты.