Батыс Алтай мемлекеттік табиғи қорығы

Батыс Алтай ұлттық табиғи қорығы. Батыс Алтай ұлттық табиғи қорығы Риддер қаласынан алыс емес жерде, қорық шекарасынан небәрі 47 шақырым жерде орналасқан. Облыс орталығы — Өскеменнен Риддерге дейін 130 шақырым, оған темір жолмен немесе автомагистральмен жетуге болады. Қорық 1992 жылы тек Батыс Алтайға тән жапырақты және тау-тайгалы ормандардың ландшафттарын сақтау мақсатында құрылды. Қорық алып жатқан аумақ 56078 га құрайды. Батыс Алтай ұлттық табиғи қорығы Алтайдың қазақстандық бөлігіндегі тау жоталарының учаскелерінде орналасқан: Линей, Холзун, Көксу және Иван жоталарында, қорық аумағында Ақ Уба мен Қара Уба, Тұрғысын және оның саласы Барсук өзендері бастау алады, осы өзендердің бастауларында ұсақ биік таулы көлдер кешені бар, бірақ ең ірі көлдер — Кедровое және Щербакова — орманды және альпілік аймақтардың шекарасында орналасқан. Қара Убаның бастауында Батыс Алтайдағы ең ірі батпақ — «Гульбище» батпағы орналасқан. Қызық жері, қорықта қатар бірнеше климаттық аймақ орналасқан — тайгалық қылқан жапырақты ормандар, альпілік шалғындар және биік таулы тундра. Бұл Қазақстанда ғана емес, ТМД-ның азиялық бөлігіндегі де ең ылғалды орын деп саналады. Жапырақты орман өзен аңғарларына тән, субальпілік және альпілік ормандар қорықта 1800-2000 м биіктікте орналасқан, тау тундраларының белдеуі 2000 м-ден жоғары биіктіктерді алып жатыр. Батыс Алтай ұлттық қорығында құстардың 200-ден астам түрі мекендейді, мысалы: қарлығаш қыран, сарышымшық, кәдімгі кезқұйрық, меңіреу құр, шіл, тундралық және ақ шіл, сирек түрлерден: бүркіт, ылаш сұңқар, балобан, үкі, қара дегелек, бахтақ, Иконников жарқанаты. Қорықта мынадай жануарларды көруге болады: алтай көртышқаны, түлкі, аю, қодыр, бұлғын, ақкіс және фаунаның басқа өкілдері. Қорықтағы ең қызық орын — үш басты жотаның түйіскен жері, «Қара түйін» деп аталатын жер. Мұнда бірегей нысан — «Тас ертегі» орналасқан, ол ғажайып пішінді көптеген гранит бағаналармен себілген он екі шақырымдық аңғарды білдіреді.